Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá: Tổ chức Y tế Thế giới kêu gọi các quốc gia đầu tư để giúp nhiều người bỏ thuốc lá hơn

17:44 27/07/2022 | Lượt xem : 440

Báo cáo xu hướng thuốc lá toàn cầu lần thứ tư của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố cho thấy có 1,30 tỷ người sử dụng thuốc lá trên toàn cầu so với 1,32 tỷ năm 2015. Con số này dự kiến ​​sẽ giảm xuống 1,27 tỷ vào năm 2025.  
Ảnh minh họa: Nguồn: Internet

 

Hiện nay có 60 quốc gia đang trên đà đạt được mục tiêu tự nguyện toàn cầu là giảm 30% việc sử dụng thuốc lá từ năm 2010 đến năm 2025: hai năm trước, chỉ có 32 quốc gia đang đi đúng hướng.

Hàng triệu sinh mạng đã được cứu sống nhờ các chính sách kiểm soát thuốc lá hiệu quả và toàn diện theo Công ước khung của WHO về Kiểm soát Thuốc lá (WHO FCTC) và MPOWER - một thành tựu to lớn trong cuộc chiến chống lại nạn dịch thuốc lá.

Tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc WHO cho biết: “Thật đáng khích lệ khi thấy ít người sử dụng thuốc lá hơn mỗi năm và nhiều quốc gia đang đi đúng hướng để đạt được các mục tiêu toàn cầu. Chúng ta vẫn còn một chặng đường dài phía trước và các công ty sản xuất thuốc lá sẽ tiếp tục sử dụng mọi thủ đoạn để bảo vệ lợi nhuận khổng lồ mà họ kiếm được từ việc bán các sản phẩm chết người của mình. Chúng tôi khuyến khích tất cả các quốc gia sử dụng tốt hơn nhiều công cụ hữu hiệu hiện có để giúp mọi người cai nghiện và cứu sống”.

Báo cáo cũng kêu gọi các quốc gia đẩy nhanh việc thực hiện các biện pháp được nêu trong FCTC của WHO nhằm nỗ lực giảm hơn nữa số người có nguy cơ mắc bệnh và tử vong do bệnh liên quan đến thuốc lá.

Tiến sĩ Ruediger Krech, Giám đốc Bộ xúc tiến Y tế của WHO cho biết: “Rõ ràng là kiểm soát thuốc lá có hiệu quả và chúng ta có nghĩa vụ đạo đức đối với người dân của mình là phải tích cực hành động để đạt được các Mục tiêu Phát triển Bền vững. “Chúng tôi đang chứng kiến ​​những tiến bộ vượt bậc ở nhiều quốc gia, đó là kết quả của việc thực hiện các biện pháp kiểm soát thuốc lá phù hợp với FCTC của WHO, nhưng thành công này rất mong manh. Chúng tôi vẫn cần phải thúc đẩy phía trước”.

Một trường hợp đầu tư toàn cầu mới của WHO cho việc cai thuốc lá, nhấn mạnh rằng đầu tư 1,68 đô la Mỹ mỗi đầu người mỗi năm vào các biện pháp can thiệp cai nghiện dựa trên bằng chứng như lời khuyên ngắn gọn, đường dây cai thuốc miễn phí trên toàn quốc và hỗ trợ cai thuốc lá dựa trên tin nhắn SMS, có thể giúp 152 triệu người hút thuốc lá bỏ thuốc lá thành công vào năm 2030, cứu sống hàng triệu người và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế dài hạn của các quốc gia.

Để tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình này, WHO đã thành lập một hiệp hội cai nghiện thuốc lá, tổ chức này sẽ tập hợp các đối tác để hỗ trợ các quốc gia trong việc mở rộng quy mô cai nghiện thuốc lá.

Báo cáo và trường hợp đầu tư được công bố ngay sau phiên thứ chín của Hội nghị các bên (COP9) và trong phiên thứ hai của Cuộc họp các bên (MOP2) của Nghị định thư xóa bỏ buôn bán bất hợp pháp các sản phẩm thuốc lá.

Các đại biểu nhóm họp để chống lại tham vọng của ngành công nghiệp thuốc lá trong việc giữ hàng triệu người say mê sản phẩm của mình, vì bằng chứng gần đây cũng cho thấy rằng ngành công nghiệp thuốc lá đã sử dụng đại dịch COVID-19 để xây dựng ảnh hưởng với các chính phủ ở 80 quốc gia. 

Những phát hiện chính của báo cáo toàn cầu của WHO về các xu hướng sử dụng thuốc lá giai đoạn 2000 - 2025:

Năm 2020, 22,3% dân số toàn cầu sử dụng thuốc lá, 36,7% nam giới và 7,8% phụ nữ trên thế giới.

Mục tiêu: Hiện tại, 60 quốc gia đang trên đà đạt được mục tiêu giảm sử dụng thuốc lá vào năm 2025. Kể từ báo cáo cuối cùng cách đây hai năm, hai khu vực khác - khu vực Châu Phi và Đông Nam Á - hiện đã gia nhập khu vực Châu Mỹ đang trên đà phát triển đạt được mức giảm 30%.

Trẻ em: Khoảng 38 triệu trẻ em (13 - 15 tuổi) hiện đang sử dụng thuốc lá (13 triệu trẻ em gái và 25 triệu trẻ em trai). Ở hầu hết các quốc gia, trẻ vị thành niên mua các sản phẩm thuốc lá là bất hợp pháp. Mục tiêu là không có trẻ em sử dụng thuốc lá.

Phụ nữ: Số phụ nữ sử dụng thuốc lá năm 2020 là 231 triệu người. Nhóm tuổi có tỷ lệ sử dụng thuốc lá cao nhất ở phụ nữ là 55 - 64.

Xu hướng khu vực

Xu hướng ở Châu Mỹ: Trong tất cả các khu vực của WHO, tỷ lệ hiện mắc bệnh giảm mạnh nhất theo thời gian là ở Khu vực Châu Mỹ. Tỷ lệ sử dụng thuốc lá bình quân từ 21% năm 2010 xuống còn 16% năm 2020.

Xu hướng khu vực châu Phi: khu vực này có tỷ lệ sử dụng thuốc lá trung bình thấp nhất là 10% vào năm 2020, giảm so với mức 15% vào năm 2010.

Xu hướng khu vực châu Âu: ở châu Âu 18% phụ nữ vẫn sử dụng thuốc lá - nhiều hơn đáng kể so với bất kỳ khu vực nào khác. Phụ nữ ở châu Âu là quốc gia chậm nhất trên thế giới trong việc cắt giảm việc sử dụng thuốc lá. Tất cả các khu vực khác của WHO đang trên đà giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá ở phụ nữ ít nhất 30% vào năm 2025.

Xu hướng Khu vực Đông - Địa Trung Hải: Pakistan là quốc gia duy nhất trong khu vực này đang trên đà đạt được mục tiêu giảm thuốc lá. Bốn trong số sáu quốc gia trên thế giới sử dụng thuốc lá ngày càng tăng là ở khu vực này.

Xu hướng Khu vực Đông Nam Á: Khu vực này hiện có tỷ lệ sử dụng thuốc lá cao nhất, với khoảng 432 triệu người sử dụng, chiếm 29% dân số. Nhưng đây cũng là khu vực có tỷ lệ sử dụng thuốc lá giảm nhanh nhất. Khu vực này có khả năng đạt tỷ lệ sử dụng thuốc lá tương tự như Khu vực Châu Âu và Khu vực Tây Thái Bình Dương vào năm 2025.

Xu hướng khu vực Tây Thái Bình Dương: Đây được dự báo sẽ trở thành khu vực có tỷ lệ sử dụng thuốc lá cao nhất ở nam giới, với hơn 45% nam giới vẫn sử dụng thuốc lá vào năm 2025.

Hành động chính sách

Một trong ba quốc gia có khả năng đạt được mục tiêu giảm 30% và các quốc gia thu nhập thấp hiện đang đạt được nhiều tiến bộ nhất trong việc chống lại thuốc lá. Trung bình, các quốc gia có thu nhập trung bình cao đang đạt được tiến bộ chậm nhất trong việc giảm sử dụng thuốc lá. Ở một số 29 quốc gia, chất lượng dữ liệu thấp hoặc không đủ để biết xu hướng, vì vậy cần theo dõi nhiều hơn.

Dữ liệu đằng sau những ước tính này là từ 1.728 cuộc điều tra quốc gia do các quốc gia thực hiện từ năm 1990 đến năm 2020, cùng nhau hỏi 97% dân số thế giới về việc sử dụng thuốc lá của họ. Điều 20 của WHO FCTC nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiến hành các cuộc điều tra để thu thập bằng chứng về nạn dịch thuốc lá và hiện nay 190 quốc gia đã tiến hành ít nhất một cuộc điều tra quốc gia - tăng từ 140 vào năm 2004 khi hiệp ước chưa có hiệu lực. WHO và các đối tác đã đóng góp lớn trong việc lấp đầy khoảng trống dữ liệu ở các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình thông qua các cuộc khảo sát Hệ thống Giám sát Thuốc lá Toàn cầu, khảo sát STEPS và Khảo sát Y tế Thế giới.

Điểm nổi bật từ trường hợp đầu tư toàn cầu cho việc cai thuốc lá

Để đạt được các mục tiêu toàn cầu về giảm sử dụng thuốc lá, các dịch vụ cai nghiện thuốc lá cần được mở rộng, cùng với việc tăng cường các biện pháp kiểm soát thuốc lá. Cung cấp các dịch vụ cai nghiện thuốc lá có thể đẩy nhanh xu hướng giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá, cứu sống nhiều người hơn và bảo vệ sức khỏe của nhiều người hơn.

Các biện pháp can thiệp cai nghiện ở cấp độ dân số bao gồm lời khuyên ngắn gọn, đường dây cai nghiện miễn phí trên toàn quốc và mCessation (hỗ trợ qua tin nhắn văn bản trên điện thoại di động). Những can thiệp này tốn rất ít chi phí nhưng mang lại lợi tức đầu tư đáng kể trong vòng 10 năm. Các biện pháp can thiệp dược lý bao gồm liệu pháp thay thế nicotine (NRT), Bupropion và Varenicline tuy đắt hơn nhưng đang tỏ ra hiệu quả.

Dữ liệu từ 124 quốc gia có thu nhập thấp và trung bình được sử dụng để tạo ra phân tích.

Báo cáo của WHO đề cập đến việc sử dụng thuốc lá hút (thuốc lá điếu, tẩu, xì gà, ống nước, thuốc lá cheo, bidis, kretek, các sản phẩm thuốc lá đun nóng, v.v.) và các sản phẩm thuốc lá không khói (thuốc lá miệng và mũi). Sử dụng thuốc lá điện tử không được phân tích trong báo cáo.

Báo cáo hỗ trợ giám sát mục tiêu 3.a của Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG), trong đó kêu gọi tăng cường thực hiện Công ước Khung của WHO về Kiểm soát Thuốc lá (WHO FCTC).

Các biện pháp đo lường "MPOWER" của WHO phù hợp với FCTC của WHO và đã được chứng minh là có thể cứu sống và giảm chi phí từ việc hạn chế chi tiêu cho chăm sóc sức khỏe, bao gồm:

Giám sát các chính sách phòng chống và sử dụng thuốc lá.

Bảo vệ mọi người khỏi khói thuốc lá.

Đề nghị giúp đỡ để bỏ thuốc lá.

Cảnh báo mọi người về sự nguy hại của thuốc lá.

Thực thi các lệnh cấm quảng cáo, khuyến mại và tài trợ thuốc lá.

Tăng thuế thuốc lá.

Tất cả các biện pháp này đều có hiệu quả cao về chi phí, có tác động và mang lại lợi tức đầu tư đáng kể và do đó WHO khuyến nghị nên áp dụng toàn diện gói MPOWER.

 

Anh Cao (Nguồn: https://www.who.int/)